Veel werkzoekenden dromen ervan om een eigen zaak te starten, maar durven de sprong niet te wagen uit angst hun uitkering te verliezen. Daarom bestaat in België de maatregel ‘Springplank naar zelfstandige’, een initiatief van de RVA dat werklozen toelaat om tijdelijk een zelfstandige activiteit op te starten terwijl ze hun werkloosheidsuitkering behouden.
De maatregel stimuleert ondernemerschap en biedt een veilige overgang tussen loondienst of werkloosheid en zelfstandigheid. In dit artikel ontdek je hoe ‘Springplank naar zelfstandige’ werkt, wie in aanmerking komt en wat de voorwaarden zijn om zonder risico te starten met je eigen eenmanszaak.
Wat is het doel van ‘Springplank naar zelfstandige’?
💼 Aanrader: Dexxter voor eenmanszaken
Op berekenbtw.be gebruik ik zelf Dexxter als mijn boekhoudsoftware. Het is overzichtelijk, gebruiksvriendelijk en ideaal voor eenmanszaken die hun administratie slim willen aanpakken.
- Eenvoudige facturatie & uitgavenbeheer
- Snelle btw-aangifte
- Gemaakt voor starters en solo-ondernemers
Via mijn link krijg je €25 korting op je start. Win-win!
👉 Probeer Dexxter met €25 kortingTransparantie: dit is een referral-link. Jij krijgt €25 korting en ik ontvang ook een klein voordeel als je klant wordt.
De maatregel wil mensen de kans geven om hun zelfstandige activiteit uit te testen zonder meteen hun sociale zekerheid te verliezen. Zo kan je gedurende 12 maanden een activiteit in hoofdberoep opstarten, terwijl je nog steeds recht hebt op werkloosheidsuitkeringen.
Na die proefperiode moet je kiezen:
- ofwel verdergaan als zelfstandige (en je uitkering stopt),
- ofwel stoppen met de activiteit en volledig terugkeren naar het statuut van werkzoekende.
Het is dus een tijdelijke vrijstelling die ondernemerschap mogelijk maakt zonder financiële onzekerheid.
Wie komt in aanmerking?
Niet iedereen kan zomaar gebruikmaken van de maatregel. Volgens de RVA moet je voldoen aan de volgende voorwaarden:
- Je bent volledig werkloos en ontvangt een werkloosheidsuitkering.
- Je bent ingeschreven als werkzoekende bij de VDAB, Actiris, Forem of ADG.
- Je hebt nog geen zelfstandige activiteit gestart (het mag niet gaan om een reeds bestaande activiteit).
- Je activiteit is bijkomstig en mag geen voltijdse tewerkstelling vervangen.
- Je krijgt voorafgaande toestemming van de RVA.
Daarnaast mag je geen personeel in dienst nemen tijdens de springplankperiode. De activiteit moet dus kleinschalig en persoonlijk blijven.
Hoe vraag je ‘Springplank naar zelfstandige’ aan?
De aanvraag verloopt in verschillende stappen. Het is belangrijk om alles correct te doen vóór je effectief start.
- Vul het formulier C1E in bij je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen).
- Vermeld duidelijk:
- de aard van je activiteit,
- de verwachte inkomsten,
- waar en wanneer je wil starten.
- Je dossier wordt doorgestuurd naar de RVA.
- De RVA onderzoekt of je activiteit verenigbaar is met je statuut als werkzoekende.
Als je toestemming krijgt, mag je gedurende maximaal 12 opeenvolgende maanden zelfstandige zijn terwijl je je werkloosheidsuitkering blijft ontvangen.
⚠️ Belangrijk: je mag pas starten nadat je schriftelijke goedkeuring van de RVA hebt ontvangen. Begin je eerder, dan verlies je je uitkering en riskeer je terugvordering.
Welke activiteiten komen in aanmerking?
Bijna alle zelfstandige activiteiten komen in aanmerking, zolang ze niet te intensief zijn of niet strijdig met de arbeidsmarktregels.
Enkele voorbeelden:
- Freelance grafisch werk of webdesign
- Verkoop van eigen creaties (online of op markt)
- Coaching, fotografie, copywriting, vertalingen
- Kleine handelsactiviteiten (zonder personeel)
De RVA beoordeelt telkens of de activiteit realistisch en verenigbaar is met het behoud van je beschikbaarheid als werkzoekende.
Hoe lang duurt de Springplankperiode?
De vrijstelling geldt voor maximum 12 maanden, te rekenen vanaf de startdatum van je activiteit. Na die periode stopt je recht op werkloosheidsuitkering automatisch, tenzij je de activiteit stopzet en je opnieuw volledig werkzoekend wordt.
Je kunt deze vrijstelling slechts één keer in je loopbaan gebruiken. Heropstarten onder dezelfde regeling is dus niet mogelijk.
Wat zijn de voordelen?
De Springplankregeling biedt duidelijke voordelen:
- Je behoudt je werkloosheidsuitkering gedurende 12 maanden.
- Je kunt je onderneming opbouwen zonder financieel risico.
- Je krijgt tijd om te testen of je activiteit rendabel is.
- Je blijft verzekerd voor ziekte en pensioen als zelfstandige.
Daarnaast bouw je ervaring op met facturatie, klantenwerving en boekhouding — allemaal nuttig als je later volledig zelfstandige wordt.
Wat verandert er voor je sociale bijdragen en belastingen?
Tijdens de Springplankperiode word je beschouwd als zelfstandige in hoofdberoep, maar je inkomsten zijn vaak beperkt. Daarom betaal je in de meeste gevallen minimale voorlopige sociale bijdragen via een sociaal verzekeringsfonds.
Die bedragen (ongeveer €800 per kwartaal) kunnen later worden herzien op basis van je werkelijk inkomen.
Fiscaal gezien moet je je zelfstandige inkomsten aangeven in je personenbelasting, maar je uitkering blijft grotendeels behouden zolang je binnen de toegelaten grenzen blijft.
Wat na de Springplankperiode?
Na afloop van de 12 maanden heb je drie opties:
- Je activiteit stopt en je wordt opnieuw volledig werkzoekend.
- Je activiteit loopt goed → je schakelt over naar een zelfstandige activiteit in hoofdberoep.
- Je zoekt een deeltijdse job en blijft zelfstandige in bijberoep.
De overgang is eenvoudig, maar je moet de RVA en je sociaal verzekeringsfonds verwittigen van je keuze.
De maatregel ‘Springplank naar zelfstandige’ biedt een unieke kans om veilig te ondernemen. Door de combinatie van uitkering en zelfstandigheid kan je stap voor stap testen of je idee werkt, zonder meteen je financiële zekerheid te verliezen. Wie correct aanvraagt, transparant werkt en zijn administratie opvolgt, legt zo een stevige basis voor een succesvolle zelfstandige toekomst.